Po kolejnych szkoleniach dla personal shopperów miałyśmy dużo entuzjazmu, kilka pomysłów i przekonanie, że chyba jesteśmy już całkiem nieźle przygotowane. Tylko jedna rzecz pozostawała niewiadomą.
Prawdziwa klientka.
Bo co innego spotkać się z koleżanką, powiedzieć:
— Załóż tę marynarkę.
A co innego, kiedy obca kobieta patrzy na ciebie i mówi:
— Dobrze. To proszę mi powiedzieć, co mam nosić.
Nagle odpowiedzialność robi się trochę większa.
Pierwsze klientki nie spadły nam oczywiście z nieba.
Zaczęło się od bloga, Facebooka, znajomych, znajomych znajomych i poczty pantoflowej.
Ktoś przeczytał wpis.
Ktoś zobaczył zdjęcia.
Ktoś powiedział komuś:
— Znam dziewczynę, która zajmuje się stylizacją.
A potem pojawiała się wiadomość.
„Dzień dobry, chciałabym skorzystać z pomocy przy zakupach”.
I wtedy następowała krótka chwila ciszy.
Bo człowiek wcześniej może sobie spokojnie mówić:
„Jestem stylistką”.
Ale kiedy ktoś rzeczywiście chce z Tobą iść na zakupy, nagle pojawia się:
„To teraz trzeba naprawdę być stylistką”.
Pamiętam ten rodzaj przygotowań.
Najpierw rozmowa.
Czego potrzebujesz?
Co lubisz?
Czego nie nosisz?
Jak wygląda Twoja praca?
Czy masz dzieci?
Ile czasu spędzasz w ciągu dnia poza domem?
Czy potrzebujesz ubrań do pracy, czy raczej na co dzień?
Czy lubisz sukienki?
— Nie.
— Spódnice?
— Też nie.
— Spodnie?
— Tak.
— Jakie?
— Czarne.
I wtedy człowiek zaczyna rozumieć, że przed nim może być naprawdę wymagające zadanie.
Bo z jednej strony klientka mówi:
„Chcę coś zmienić”.
A z drugiej:
„Ale proszę mi nie proponować niczego, czego do tej pory nie nosiłam”.
I trzeba znaleźć rozwiązanie.
Największym odkryciem pierwszych spotkań było dla mnie to, że klientka bardzo rzadko przychodziła wyłącznie po ubrania.
Czasami mówiła:
„Nie wiem, co mam na siebie włożyć”.
Ale za tym zdaniem mogło kryć się bardzo wiele rzeczy.
„Zmieniam pracę”.
„Wracam do pracy po urlopie macierzyńskim”.
„Awansowałam i nie wiem, jak powinnam się teraz ubierać”.
„Mam czterdzieści lat i czuję, że ubieram się tak samo jak dziesięć lat temu”.
„Schudłam”.
„Przytyłam”.
„Rozwiodłam się”.
„Poznałam kogoś”.
„Dzieci dorosły”.
„Chcę wreszcie zrobić coś dla siebie”.
Ubrania były tylko najbardziej widoczną częścią tej historii.
I wtedy przypominały mi się rozmowy z kursów i szkoleń.
O tym, że personal shopper powinien słuchać.
Że trzeba poznać potrzeby klienta.
Że należy uwzględnić styl życia, pracę, budżet, sylwetkę, kolory.
Wtedy brzmiało to trochę jak lista zawodowych obowiązków.
Teraz zaczynało mieć sens.
Bo jeżeli kobieta pracuje w biurze, wychowuje dzieci, rano ma dwadzieścia minut na przygotowanie się i wieczorem nie ma ochoty spędzać godziny przed lustrem, to naprawdę nie potrzebuje garderoby z trzydziestoma zestawami. Potrzebuje takich ubrań, które same ze sobą współpracują i najlepiej nie wymagają instrukcji obsługi.
Najtrudniejszy moment?
Pierwsze zakupy.
Wchodzimy do sklepu.
Klientka patrzy.
Ja patrzę.
Ubrania wiszą.
Manekiny patrzą na nas z wyższością.
I słyszę:
— To co?
No właśnie.
Co?
Teraz trzeba coś wybrać.
I nagle wszystkie teoretyczne informacje z kursu ustawiają się w kolejce w głowie.
Kolor.
Fason.
Proporcje.
Sylwetka.
Materiał.
Jakość.
Okazja.
Budżet.
Styl klientki.
Jej komfort.
I jeszcze jedna rzecz, której nie było chyba na żadnym szkoleniu: czy ona naprawdę to założy?
Bo można znaleźć rzecz idealną pod każdym względem.
A klientka spojrzy i powie:
— Ładna.
— To przymierzamy?
— Nie.
— Dlaczego?
— To nie jest dla mnie.
I to „nie jest dla mnie” trzeba było nauczyć się słuchać.
Nie zawsze oznaczało „nie chcę”.
Czasami oznaczało:
„Nie wiem, czy mogę”.
Bywały też sytuacje odwrotne.
Wybierałam coś i byłam przekonana:
„To będzie świetne”.
Klientka wychodziła z przymierzalni.
— Nie.
— Dlaczego?
— Bo nie.
I tyle.
Żadnej dyskusji.
I tutaj również trzeba było nauczyć się pokory.
Bo stylistka może wiedzieć dużo o ubraniach.
Ale klientka wie dużo o sobie.
Jeśli źle się czuje w jakimś fasonie, to nawet najlepsza teoria nie sprawi, że nagle zacznie chodzić w nim z przyjemnością.
Z czasem zaczęłam zauważać jeszcze jedną rzecz.
Najlepsze stylizacje nie zawsze były tymi najbardziej efektownymi.
Czasami największym sukcesem było znalezienie zwykłej białej koszuli.
Takiej, którą można założyć do spodni.
Do spódnicy.
Pod marynarkę.
Z jeansami.
Z biżuterią.
I nagle okazuje się, że jedna rzecz rozwiązuje pięć problemów.
Albo znalezienie odpowiednich spodni.
Nie „modnych”.
Nie „wow”.
Po prostu takich, w których kobieta mówi:
— W tych mogę chodzić cały dzień.
I wtedy wiedziałam, że mamy sukces.
Bo moda modą. Ale jeśli klientka po dwóch godzinach zacznie marzyć o zdjęciu spodni, to nasza stylizacja raczej nie przejdzie do historii.
Właśnie wtedy coraz bardziej doceniałam to, czego nauczyłam się wcześniej jako fotograf.
Fotograf patrzy.
Na światło.
Na proporcje.
Na linię.
Na kolor.
Na to, co działa w kadrze, a co go zaburza.
I nagle okazało się, że podobnie można patrzeć na człowieka.
Nie chodziło tylko o: „ładne — brzydkie”.
Bardziej: „co tutaj działa?”
I chyba dlatego stylizacja tak dobrze połączyła się u mnie później z fotografią.
Bo jedno i drugie wymagało uważnego patrzenia.
A potem pojawił się kolejny etap.
Fotografowanie klientek.
I to był już zupełnie inny rodzaj emocji.
Bo ubranie można jeszcze zmienić.
Fryzurę można poprawić.
Makijaż można zmyć.
Ale kiedy stajesz przed aparatem, nagle wszystkie kompleksy wychodzą na pierwszy plan.
— Nie lubię swojej lewej strony.
— Nie rób mi zdjęcia z profilu.
— Nie umiem się uśmiechać.
— Zawsze źle wychodzę.
— Proszę mnie nie fotografować od dołu.
Lista była długa.
I tutaj znowu trzeba było trochę więcej niż umiejętności technicznych. Trzeba było sprawić, żeby kobieta przestała walczyć z aparatem.
Czasami pierwsze zdjęcia były bardzo ostrożne.
Lekki uśmiech.
Sztywna poza.
Ręce nie wiadomo gdzie.
Spojrzenie: „Czy już możemy skończyć?”
A potem, po kilkunastu minutach, coś się zmieniało.
Ramiona się rozluźniały.
Pojawiał się naturalny uśmiech.
Ruch.
Gest.
Spojrzenie.
I nagle zamiast kobiety, która „nie umie pozować”, przed obiektywem była po prostu kobieta, taka, jaka jest.
I wtedy robiłam zdjęcie.
Zaczęłam też rozumieć, dlaczego tak ważne było połączenie stylizacji z fotografią.
Najpierw pomagałam kobiecie zobaczyć siebie trochę inaczej.
Potem próbowałam ten obraz zatrzymać.
Nie jako: „Patrzcie, jaka wielka metamorfoza!”
Tylko: „Zobacz. To też jesteś Ty”.
I czasami właśnie zdjęcie było momentem, w którym klientka naprawdę zaczynała wierzyć w to, co zobaczyła wcześniej w lustrze.
Oczywiście nie wszystko było idealne.
Zdarzały się nietrafione zakupy.
Nietrafione rozmiary.
Klientka, która po tygodniu mówiła:
— Wie pani co? Jednak nie będę tego nosić.
I trzeba było wyciągać wnioski.
Zdarzało się, że coś wyglądało świetnie w sklepie, a po powrocie do domu już nie.
Zdarzało się, że ja miałam pomysł, klientka miała zupełnie inny.
I bardzo dobrze.
Bo właśnie wtedy uczyłam się najwięcej.
Że nie jestem wyrocznią.
Że nie mam ubierać ludzi według jednego schematu.
Że każda kobieta przychodzi z własną historią.
I że czasami najlepszym rozwiązaniem jest powiedzieć:
— Dobrze. To spróbujmy inaczej.
Coraz bardziej wchodziłam w stylizację i fotografię. I właśnie wtedy pojawiła się ciekawa rzecz. To, co kiedyś było eksperymentem, zaczęło żyć własnym życiem.
Zaczęły pojawiać się prawdziwe klientki.
Prawdziwe zakupy.
Prawdziwe sesje.
Prawdziwe pieniądze.
I prawdziwa odpowiedzialność.
Dzisiaj myślę, że najważniejszym etapem był moment, kiedy ktoś obcy zaufał mi na tyle, żeby powiedzieć:
„Dobrze. Pokaż mi, jak mam siebie zobaczyć”.
To było dużo więcej niż wybieranie ubrań.
I chyba właśnie wtedy po raz pierwszy naprawdę zrozumiałam, czym może być praca stylistki.
Nie chodziło o to, żeby znać wszystkie sklepy.
Nie chodziło o to, żeby znać wszystkie trendy.
Nie chodziło nawet o to, żeby umieć stworzyć piękną stylizację.
Chodziło o człowieka.
O jego historię.
O jego potrzeby.
O jego „nie”.
O jego „może”.
I przede wszystkim o to jedno, najważniejsze: „Czy ona naprawdę dobrze się w tym czuję?”
Bo kiedy klientka wychodzi ze sklepu z torbą pełną ubrań i dodatków, to jeszcze nie wiadomo, czy odniosłyśmy sukces.
Sukces jest dopiero wtedy, kiedy kilka dni później pisze:
„Założyłam tę marynarkę do pracy. I wie pani co? Pierwszy raz od dawna czułam się naprawdę dobrze”.
I wtedy człowiek patrzy na wiadomość, uśmiecha się i myśli:
No dobrze.
Chyba naprawdę jestem już stylistką. 😊
18 komentarzy
To chyba najbardziej mi się podoba w tym wpisie — że piszesz o ubraniach, ale tak naprawdę opowiadasz o ludziach. Bo rzeczywiście, kiedy kobieta mówi „nie mam się w co ubrać”, to często nie chodzi o to, że w szafie naprawdę nie ma ani jednej rzeczy. Czasem chodzi o to, że ona sama nie wie już, kim jest. Praca się zmieniła, dzieci podrosły, ciało się zmieniło, życie się zmieniło… a szafa została gdzieś po drodze. I nagle ktoś przychodzi i pomaga jej nie tylko wybrać odpowiednie ubranie, ale trochę poukładać siebie. To jest bardzo fajne podejście do stylizacji. 🙂
Dokładnie tak to zaczęłam widzieć dopiero podczas pracy z klientkami. Na kursie wszystko było jeszcze teorią: typ sylwetki, kolorystyka, fasony, proporcje. A potem przychodziła kobieta i okazywało się, że za „nie wiem, co mam na siebie włożyć” kryje się cała historia. I wtedy człowiek zaczyna rozumieć, że ubranie jest tylko początkiem rozmowy. 🙂
Zastanawiam się, jak się czułaś przed pierwszą prawdziwą klientką. Bo kurs, koleżanki, wspólne przebieranie się — wiadomo, można się pośmiać, coś nie wyjdzie, najwyżej człowiek powie „spróbujmy inaczej”. Ale kiedy przychodzi obca osoba i jeszcze płaci za pomoc, to nagle odpowiedzialność jest zupełnie inna. Miałaś wtedy moment: „O matko, a co jeśli ona uzna, że kompletnie się na tym nie znam?” Pozdrawiam cieplutko 🙂
Oczywiście. 🙂 Certyfikat w torebce, wiedza w głowie, a w środku mały głosik: „A jeśli teraz okaże się, że jednak nic nie umiesz?”. Najbardziej pomagało mi chyba to, że zamiast myśleć „muszę ją świetnie wystylizować”, zaczęłam myśleć „muszę ją dobrze poznać”. I to bardzo zmieniało perspektywę. Nie trzeba być wyrocznią od mody. Trzeba umieć patrzeć, słuchać i szukać rozwiązania razem z klientką. 🙂
Bardzo ciekawi mnie ten moment, kiedy proponujesz coś, co Twoim zdaniem naprawdę świetnie pasuje, a klientka patrzy na Ciebie z miną „absolutnie nie”. Czy stylistka powinna wtedy przekonywać, czy odpuścić? Bo wyobrażam sobie, że łatwo wpaść w pułapkę: „Ja wiem lepiej, bo jestem stylistką”. Pozdrawiam serdecznie 🙂
To jedna z najważniejszych rzeczy, których nauczyłam się pracując z klientkami: stylistka nie może wygrać z klientką. Jeśli ktoś mówi „to nie jestem ja”, trzeba się zatrzymać i posłuchać. Czasem warto delikatnie zachęcić do przymierzenia, ale jeśli po przymierzeniu nadal jest „nie”, to jest „nie”. Można znać zasady, proporcje i kolory, ale to druga osoba ma potem w tych ubraniach wyjść z domu. Ma się w nich dobrze czuć, a nie tylko dobrze wyglądać według stylistki czy podręcznika. 🙂
Dopiero teraz widzę, jak fotografia mogła Ci pomóc w stylizacji. Fotograf przecież cały czas patrzy na proporcje, światło, linię, kolor, to, co dobrze wygląda w kadrze. Stylistka na pewno robi trochę podobną rzecz, tylko zamiast kadru ma człowieka. A potem jeszcze możesz tę zmianę sfotografować. To chyba daje klientce coś więcej niż same zakupy. Z pozdrowieniem 🙂
Tak, fotografia bardzo mi pomogła. Zanim zaczęłam zajmować się stylizacją, przez lata uczyłam się patrzeć. A w fotografii patrzenie jest wszystkim. Z czasem zauważyłam, że przy ubraniach robię dokładnie to samo — szukam linii, proporcji, koloru, światła. A później dochodził jeszcze moment przed aparatem, kiedy klientka mogła zobaczyć siebie już nie tylko w lustrze, ale na zdjęciu. I wtedy często następowało kolejne małe „ojej… to naprawdę ja”. 🙂
Bardzo dobrze napisałaś o typach sylwetek, bo dla mnie zawsze było coś trudnego w tym całym „gruszka, jabłko, klepsydra”. Z jednej strony to pomaga dobrać fason, ale z drugiej można zacząć patrzeć na siebie jak na zestaw problemów do ukrycia. „Tu za szeroko, tu za dużo, tego nie pokazujemy…”. Jak Ty do tego podchodzisz? 🙂
Z czasem coraz mniej interesowało mnie „co trzeba ukryć”, a coraz bardziej „co możemy podkreślić”. Sylwetka nie jest listą wad do zamaskowania. To po prostu proporcje, z którymi pracujemy. Jeśli ktoś ma piękne nogi — pokażmy je. Jeśli ma szczupłą talię — zaznaczmy ją. Jeśli lubi swoje ramiona — niech je pokazuje. Ubranie ma pomagać, a nie przypominać codziennie, że coś z nami jest nie tak. 🙂
Dziękuję za tę historię – zostaje w głowie i gdzieś głęboko pod skórą. „Najbardziej podoba mi się zdanie: stylistka nie jest wyrocznią” To jest bardzo potrzebne zdanie. Mam wrażenie, że czasami stylistki są przedstawiane jak osoby, które wiedzą wszystko: jaki kolor, jaki fason, jaka długość, jaka fryzura, jaki makijaż… A przecież moda też się zmienia, ludzie są różni i nie ma jednego przepisu na kobietę. Fajnie, że piszesz też o pomyłkach, bo dzięki temu cała historia jest bardziej prawdziwa Pozdrawiam serdecznie.
Bo pomyłki naprawdę były. Zdarzało się, że coś na wieszaku wyglądało świetnie, a po przymierzeniu już niekoniecznie. Czasem rozmiar był zły, czasem fason nie działał tak, jak zakładałam, a czasem klientka po prostu zmieniała zdanie. I dobrze. To właśnie dzięki takim sytuacjom nauczyłam się, że stylizacja nie polega na tym, żeby zawsze mieć rację. Polega na tym, żeby umieć znaleźć inną drogę. 🙂
To zdanie „chcę coś zmienić, ale nie proponuj mi niczego, czego nigdy nie nosiłam” jest genialne. 😂 Znam to! Człowiek chce wyglądać inaczej, ale najlepiej tak, żeby niczego nie zmieniać. Myślę, że wiele kobiet właśnie tak ma. Chcą nowego początku, ale boją się, że nowe ubrania sprawią, że przestaną rozpoznawać siebie.
Dokładnie! I dlatego często zaczynałyśmy od naprawdę małych kroków. Nie trzeba od razu zakładać czerwonej sukienki, jeśli przez ostatnie dziesięć lat nosiło się wyłącznie granat. Czasem wystarczy inny fason spodni, nowy kolor bluzki, marynarka zamiast kardiganu albo ciekawa biżuteria. Zmiana nie musi być rewolucją. Czasem wystarczy lekko uchylić drzwi i zobaczyć, co jest po drugiej stronie. 🙂
Mam wrażenie, że takie spotkania musiały być trochę terapeutyczne, nawet jeśli nie o terapię chodziło. Kobieta mówi, że potrzebuje ubrań do pracy, a po godzinie rozmawiacie o tym, że wraca do pracy po dziecku, zmieniła stanowisko albo po prostu pierwszy raz od dawna chce zrobić coś dla siebie. Myślę, że często tak było.
Bardzo często. I to było dla mnie jedno z największych zaskoczeń. Klientka przychodziła „po ubrania”, a po drodze wychodziło mnóstwo innych rzeczy. Nowa praca, powrót po urlopie macierzyńskim, zmiana figury, rozwód, nowy etap życia, dzieci, które już nie potrzebują mamy w takim stopniu jak wcześniej… Oczywiście nie byłam terapeutką i nie chciałam nią być. Ale czasem wystarczyło, że ktoś przez chwilę naprawdę uważnie Cię słuchał. 🙂
To było jak wejście do innego świata. Dziękuję, że mogłam tam zajrzeć. Ciekawi mnie też bardzo przyziemna strona tej historii. Kiedy zaczęły pojawiać się prawdziwe klientki, to od razu było wiadomo, ile kosztuje taka usługa? Czy sama musiałaś się tego nauczyć? Bo jedno to umieć stylizować, a drugie umieć wycenić swoją pracę i powiedzieć komuś: „To kosztuje tyle i tyle”.
To był osobny etap nauki. Bo o wycenie własnej pracy na kursie nikt mnie nie nauczył. Łatwiej było powiedzieć „chodźmy do sklepu i coś Ci wybierzemy”, niż później spokojnie powiedzieć, ile kosztuje mój czas, przygotowanie, zakupy, stylizacja czy sesja zdjęciowa. To też było dojrzewanie do własnej działalności. Człowiek musi się nauczyć, że profesjonalna usługa to nie tylko dwie godziny chodzenia po sklepie. Za tym stoi doświadczenie, przygotowanie, czas i odpowiedzialność. 🙂