Elementarz wystąpień publicznych

by Jolanta Strażyc

Wystąpienia publiczne można porównać do jazdy konnej. Kiedy stawiamy pierwsze kroki w tej dyscyplinie, to koncentrujemy się jedynie na tym, by utrzymać się na koniu i by ten nie wyrzucił nas z siodła. Pierwsze przejażdżki odbywamy na tak zwanej lonży i uczymy się łapać równowagę. Kiedy opanujemy już podstawy, rozpoczynamy naukę samodzielnej jazdy i łapiemy wiatr we włosy. Podobnie wygląda nauka wystąpień publicznych. Gdy wychodzimy pierwszy raz na scenę, to nie bardzo wiemy jak się zachować, co zrobić z rękoma, paraliżuje na trema, zasycha nam w gardle i mamy wrażenie, że jesteśmy przez wszystkich oceniani. To naturalne zachowanie, które zmienia się z każdym następnym wystąpieniem.

 „Nikt nie rodzi się mówcą, tak jak nikt nie rodzi się aktorem, lekarzem czy kierowcą.”

Naturalne zdolności nie wystarczą, by stać się dobrym mówcą. Każdy z nas potrafi przecież przekazywać innym informacje na określony temat czy przekonywać do swoich racji, ale to nie wystarczy. Ważne jest przygotowanie merytoryczne, warsztat, nieustanne doskonalenie się i praktyka. Prawdziwych mówców, takich jak Steve Jobs, sir Ken Robinson, Brene Brown, charakteryzuje nie tylko charyzma, ale przede wszystkim profesjonalizm, przygotowanie merytoryczne oraz znajomość technik oddziaływania, o których przeciętny słuchać nie ma pojęcia. Elementarz wystąpień publicznych podpowiada, co zrobić, by być słuchanym.

Jeśli chcesz aspirować do grona prawdziwych mówców, musisz poznać narzędzia i możliwości, którymi dysponuje sztuka retoryki. Zamiast więc myśleć, jak pokonać swoje obawy, skup się na tym, jak stać się doskonałym mówcą i osiągnąć w tej sztuce poziom mistrzów.

Pierwsze wrażenie – wygląd i zachowanie

Nie można zrobić drugi raz pierwszego wrażenia. I coś w tym jest. Wizerunek jest elementem naszej komunikacji z otoczeniem i musimy dać z siebie wszystko, by zrobić dobre wrażenie na naszej publiczności, bo drugiej szansy nie dostaniemy. Ludzie oceniają to, co widzą i czują: ubiór, fryzurę, sylwetkę, zapach. Ten obraz, który powstaje w ciągu kilku sekund, pozostaje na długo w pamięci … Uczestnicy wystąpienia łatwiej wybaczą wpadkę osobie, która zrobiła dobre wrażenia za pierwszym razem, niż tej, do której nie zapałaliśmy sympatią …

Wprowadzenie do tematu – koniecznie ciekawe

Wprowadzenie do tematu jest tak samo ważne jak planowanie i poziom merytoryczny naszego wystąpienia. Jeśli rzetelnie się przygotowaliśmy, to musimy pójść za ciosem i wygłosić to, nad czym pracowaliśmy kilka dni, tygodni, a czasem miesięcy. Tak jak w kwestiach wizerunkowych liczy się pierwsze siedem sekund, tak w wystąpieniu ważne są pierwsze słowa …

Część merytoryczna spotkania

Dobrze przygotowane merytorycznie wystąpienie, to takie, które jest skierowane do określonej grupy docelowej (wiekowej, zawodowej, tematycznej)

ma ściśle określone cele

jest bogate w konkretne treści związane z tematem

jest obudowane w dodatkowe treści, ciekawostki, rysunki, wykresy, filmy

jest doskonale przygotowane technicznie

Koniec też jest ważny – podsumowanie wystąpienia

Każde wystąpienie, bez względu, czy jest to mowa okolicznościowa, wykład naukowy czy szkolenie w wąskim gronie, musi mieć wyraźne zakończenie. Najbardziej popularne sposoby zakończenia spotkania to:

podsumowanie – przypomnienie zagadnień, które były omawiane i przedstawienie wniosków

refleksja – postawienie prowokującego pytania, które skłoni uczestników do refleksji

wezwanie – sprowokowanie uczestników do podjęcia działań

dialog – postawienie tezy, która wywoła dyskusję.

Praktyczne rady

Mówca czy trener są niczym aktorzy, którzy występują na scenie, a więc znajdują się w centrum uwagi. To praca na pierwszym planie, podczas której ocenie podlegają różnorodne aspekty od merytorycznych po te związane z zachowaniem i wyglądem:

strój

kolory

obuwie

fryzura

zapach

głos

poprawność językowa

przygotowanie merytoryczne

gospodarowanie czasem

podsumowanie

Każdego mówcę obowiązuje kanon najważniejszych zasad, zgodnie z którymi powinien przygotować, wygłosić czy przeprowadzić swoje wystąpienie. Oto zalecenia zgodne ze sztuką retoryki i wystąpień publicznych:

występuj tylko wtedy, kiedy naprawdę masz coś do powiedzenia

każde wystąpienie skrupulatnie przygotuj

mów ciekawie i na temat

nie wypowiadaj tez, których nie potrafisz udowodnić

unikaj dygresji z życia prywatnego, chyba że są niezbędne do zilustrowania twojej tezy

nie zanudzaj słuchaczy faktami, szczegółami, potokiem słów

bądź pewny tego, co mówisz

nie czytaj ze slajdów czy notatek

utrzymuj kontakt wzrokowy ze słuchaczami

obserwuj reakcję słuchaczy.

Oczekiwania uczestników szkolenia

Każdemu wystąpieniu przed publicznością przyświeca jeden cel główny – przekazanie informacji odbiorcom. Oczekują oni specjalistycznej wiedzy i praktycznych umiejętności, które będą mogli wykorzystać w swojej rzeczywistości zawodowej lub prywatnej … Ludzie oczekują wiedzy, której sami nie mogą znaleźć w dostępnych źródłach. Chcą widzieć w trenerze fachowca, który da im tę wiedzę, wyposaży w niezbędne narzędzia, podzieli się doświadczeniem i wskaże nietypowe rozwiązania problemów, czym przyczyni się do poszerzenia kompetencji odbiorcy i do jego rozwoju.

Mowa ciała

Ciało to podstawowe narzędzie w pracy mówcy. Wykorzystane w sposób świadomy, może wspomagać komunikację i nadać jej odpowiedni kierunek. Do mowy ciała (języka niewerbalnego) zalicza się takie komunikaty jak:

postawa i ruch ciała

gesty

mimika twarzy

Specjaliści od wystąpień publicznych są zgodni co do tego, że

intonacja

tembr głosu

ubiór

ozdoby

nie należą do mowy ciała, mimo że wnoszą wiele informacji i zalicza się je do języka niewerbalnego.

Każdy, kto występuje przed publicznością, musi mieć świadomość, że jego język niewerbalny często bywa ważniejszy niż wypowiedziane informacje. Dzieje się tak dlatego, że odbiorcy najpierw, i przede wszystkim, widzą, a dopiero potem słuchają. Postawą ciała, ruchem czy gestami przekazujemy swoim słuchaczom informacje o nas samych, np. o intencjach, cechach charakteru, emocjach czy wykształceniu … dobry mówca czy trener, występując przed publicznością, powinien mieć świadomość każdego swojego ruchu oraz sensu komunikatu wysyłanego niewerbalnie.

Najczęstsze błędy, których bezwzględnie należy unikać

spóźnienia

chaos organizacyjny

nieprzygotowanie merytoryczne

złożona składnia i błędy językowe

monotonia i nuda

czytanie prezentacji ze slajdów

dominacja wykładu

nieznajomość metod nauczania

brak kontaktu wzrokowego

brak reakcji na różne zachowana uczestników

brak profesjonalnych materiałów szkoleniowych

niepożądane typy mówców i trenerów

Stres i sposoby na niego

Lęk przed wystąpieniami publicznym znajduje się na szczycie listy różnych fobii. Stres towarzyszy nie tylko początkującym mówcom. Wielu znanych ludzi ze świata polityki, filmu, sztuki przyznaje się do stresu, jaki przeżywają przed wystąpieniami. Nie przeszkadza im to jednak w radzeniu sobie z wyzwaniami i odnoszeniu sukcesów …

Trudni uczestnicy, trudne sytuacje

Rzetelne i solidnie zaplanowane wystąpienie oraz wiedza merytoryczna nie wystarczą, by odnieść zamierzony cel. To się udaje w sytuacjach, gdy nasi odbiorcy są zadowoleni, wypoczęci i pozbawieni większych problemów życiowych. Nie wielu jest takich w naszym otoczeniu … Uczestnicy przychodzą na szkolenie ze swoimi przyzwyczajeniami, ze swoim zdaniem na każdy temat, a mówcy czy szkoleniowcy próbują przekonać ich do zmiany. To musi rodzić opór. To, jak zareaguje prowadzący, zależy od jego profesjonalizmu, umiejętności panowania nad emocjami i empatii. Warsztat mówcy i trenera oraz jego klasę najlepiej poznaje się po umiejętności radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych.

You may also like

5 komentarzy

Szeliga 2023-10-01 - 13:06

Nie bardzo się na tym znam, ale słyszałam, że jest taka złota zasada dobrego mówcy, aby najważniejsze informacje przekazywać na samym początku wystąpienia. Ponoć to co się powie w ciągu pierwszych minut, zostanie zapamiętane przez największą liczbę odbiorców 🙂

Reply
Marzena 2023-10-01 - 19:55

To wielka sztuka skupić uwagę widowni. Pamiętam z czasów studenckich jak niewielu wykładowcom to się udawało 🙂

Reply
Anna W. 2023-10-01 - 21:04

Właściwie to nigdy nie przemawiałam publicznie, ale przychodzą mi na myśl słowa Winstona Churchilla: „Gdybym miał przemawiać dwie godziny, na przygotowanie potrzebuję 5 minut, jeżeli będę przemawiał 5 minut, na przygotowanie potrzebuję dwóch godzin”. Z tego wnioski nasuwają się same, że do każdego przemówienia należy się właściwie przygotować. Inaczej wyjście do słuchaczy może skończyć się katastrofą, szczególnie gdy musisz coś powiedzieć a masz na to niewiele czasu. Pozdrawiam serdecznie 🙂

Reply
Krystyna 2023-10-02 - 16:51

Świetny wpis, tyle ważnych informacji. Na pewno warto zapoznać się z tą książką, bo nie tylko w biznesie ale też w życiu prywatnym można wykorzystać takie porady. Pozdrawiam serdecznie 🙂

Reply
Magdalena 2023-10-02 - 23:05

Dziękuję za polecenie. Chętnie przeczytam 🙂

Reply

Leave a Comment